สรุปความรู้ที่ได้จากการประชุมวิชาการดนตรีศึกษาระดับชาติครั้งที่1 (ตอนที่3 ต่อ)

สรุปองค์ความรู้จากการประชุมวิชาการดนตรีศึกษาระดับชาติ ครั้งที่1
เรื่อง “หลักสูตรและการสอนดนตรีในประเทศไทย” เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่ฯ เนื่องในวโรกาสทรงเจิรญพระชนมพรรษา 7รอบ ระหว่างวันที่8-9มีนาคม 2555 ณ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

วันที่8มีนาคม2555
เช้า
เรื่อง กรอบแนวคิดทางดนตรีศึกษาเพื่อพัฒนาวิชาการและการวิจัยในประเทศไทย โดย รศ.ดร.ณรุทธ์ สุทธจิตต์
วิทยากรได้นำเสนอกรอบของดนตรีศึกษาภายใต้ทฤษฏีการศึกษา ของศาสตราจารย์ ดร.อลิซาเบ็ธ สไตเนอร์ เป็นอาจารย์ของ รศ.ดร.ณรุทธ์ สุทธจิตต์ ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญทางด้านปรัชญา โดยพื้นฐานดนตรีศึกษา จะเกี่ยวข้องกับ ปรัชญา จิตวิทยา สังคม เทคโนโลยี สุนทรียรส การศึกษาค้นคว้าด้านต่างๆเกี่ยวกับการศึกษา สไตเนอร์ ได้ให้ความหมายของการศึกษาไว้สั้นๆ ว่า เป็นการเรียนรู้จากการแนะนำด้วยความจงใจ นำเสนอทฤษฏีการศึกษาตามรูปแบบดังต่อไปนี้
การศึกษา(E) = df(มาจากdefiniensการให้ความหมาย) ระบบที่ประกอบไปด้วยระบบย่อยของ ครู(T) ผู้เรียน(S) สาระ(C) และการเรียนการสอน(X)
[T ][S] [C] [X]
แผนภาพที่1 แสดงระบบย่อยของการศึกษา
พื้นฐานดนตรีด้านปรัชญามี4สาขา
1.ธรรมชาตินิยม(Naturalism)
2.จิตนิยม(Idealism)
3.สัจนิยม(Realism)
4.ปฏิบัตินิยม(Pragmatism)

พื้นฐานดนตรีด้านดนตรี
สาระดนตรี(Music Subject-matter) ประกอบด้วย
1.เนื้อหาดนตรี(Music Content)ประกอบด้วย
1.1องค์ประกอบของดนตรี(Music Element)
1.1.1จังหวะ(Rhythm)
1.1.2ทำนอง(Melody)
1.1.3เสียงประสาน(Harmony)
1.1.4ลักษณะของเสียง(Characteristics of Sound)
1.1.5สีสัน(Tone Color)
1.1.6รูปพรรณ(Texture)
1.1.7รูปแบบ(Forms)
1.2วรรณคดดนตรี(Music Literature)
1.2.1ประวัติดนตรี(Music History)
1.2.2บทเพลง(Repertoire)
2.ทักษะดนตรี(Music Skills)
2.1การฟัง(Listening)
2.2การร้อง(Singing)
2.3การเคลื่อนไหว(Moving)
2.4การเล่น(Playing)
2.5การสร้างสรรค์(Creating)
2.6การอ่าน(Reading)

พื้นฐานดนตรีศึกษาด้านจิตวิทยา
จิตวิทยาพัฒนาการ
จิตวิทยาการเรียนรู้

พื้นฐานดนตรีศึกษาด้านสังคมวิทยา
สังคมวิทยากับการศึกษา
สังคมวิทยากับดนตรี -ดนตรีตะวันตก – ดนตรีไทย(ตะวันออก)
สังคมวิทยากับดนตรีศึกษา
-ดนตรีศึกษาเป็นส่วนหนึ่งของสังคมวิทยา
-สังคมวิทยาเป็นส่วนหนึ่งของดนตรีศึกษา
-วิธีวิทยาทางสังคมวิทยาเป็นสาระสำคัญในการศึกษาค้นคว้าของดนตรีศึกษา

พื้นฐานดนตรีศึกษาด้านสุนทรียศาสตร์
กระบวนการสุนทรียซาบซึ้งในดนตรี
-สุนทรียวัตถุ(บทเพลง)
-สนุทรียประสบการณ์(การฟัง)
-สุนทรียซาบซึ้งในดนตรี
นำไปสู่ ความซาบซึ้งในดนตรี โดย ครู,นักเรียน,เนื้อหา/หลักสูตร,การเรียนการสอน

พื้นฐานดนตรีศึกษาด้านเทคโนโลยี
วิวัฒนาการของเทคโนโลยี
ความหมายของเทคโนโลยี
คอมพิวเตอร์เทคโนโลยีกับดนตรีและดนตรีศึกษา
>ฮาร์ดแวร์
> ซอฟต์แวร์
>กระบวนการเรียนการสอนโดยผ่านสื่อคอมพิวเตอร์
– ผู้สอน
– ผู้เรียน
> เครื่องดนตรี
นำไปสู่

[T] [S] [C] [X]

เรื่อง กลวิธีการสอนขับร้องประสานเสียง อ.ดร.ภาวศุทธิ์ พิริยะพงษ์รัตน์
ต้องตอบคำถามเหล่านี้ในการสอนขับร้องประสานเสียง
who ใครเป็นผู้ร้อง นักเรียนชาย หญิง ระดับขั้นใด
what ร้องเพลงประเภทใด ร้องไป หรือเต้นไปด้วย
when เวลาในการฝึกซ้อม เป็นอย่างไร
why วัตถุประสงค์ของการสอนหรือตั้งวงเพื่ออะไร
how จะมีวิธีการวางแผนการฝึกซ้อมอย่างไร
มีวิธีการสอนอย่างไร
>Blend ความกลมกลืนของเสียง สำคัญที่สุด
>Balance ความสมดุล
>intonation ความถูกต้องของเสียง
>diction การออกเสียง
>dynamics
>precision
การออกเสียง phonetic Alphabets
Diphthongs ออกเสียงควบ2พยางค์
Triphthongs ออกเสียงควบ 3พยางค์
consonants

บ่าย
เทคนิคการสอนดนตรีตามแนวคิดของ Carl Orff โดย ผศ.วิทยา ไล้ทอง
แนวคิดในการสอนดนตรีของออร์ฟ
การสอนดนตรีตามแนวคิดของออร์ฟ (Orff Schulwerk) เป็นระบบการสอนที่เกิดขึ้นจากแนวคิดของคาร์ล ออร์ฟ ซึ่งเป็นนักประพันธ์เพลงและนักการศึกษาด้านดนตรี ชาวเยอรมัน การสอนดนตรีตามแนวคิดของออร์ฟมีหลักความเชื่อว่า การเรียนรู้เกิดขึ้นจากการลงมือปฏิบัติ(Learning by Doing)
มีเป้าหมายสำคัญคือการพัฒนาเด็กให้เติบโตเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ โดยคำนึงถึงการเรียนรู้ที่มีความสุข สนุกสนาน ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความตื่นตัวและกล้าแสดงออก มีการใช้เครื่องดนตรีและอุปกรณ์ที่เหมาะสมกับวัย
ออร์ฟได้วางรากฐานของการสอนดนตรีเบื้องต้น(Elementtal Music)ด้วยความคิดที่ว่า ดนตรี(Music) การเคลื่อนไหว(Movement) และการพูด(Speech) เป็นสิ่งที่แยกจากกันไม่ได้ ทั้งสามส่วนต้องรวมเป็นเอกภาพ
วิทยากรได้ยกตัวอย่างการทำกิจกรรมดังนี้
เปิดเพลง แสดงท่าประกอบเพลง
ให้ผู้เข้าอบรมทุกคนแสดงท่าตามแบบวิทยากร
ต่อไปให้ผู้เข้าอบรมคิดท่าประกอบเพลงเองโดยไม่ซ้ำกันครบทุกคน
แบ่งกลุ่มแสดงตามเพลงในแต่ละกลุ่มคิดท่านำเพื่อนในกลุ่มทำตามครบทุกคน
วิทยากรเรียกอาสาสมัครขึ้นไปเล่นเครื่องดนตรี 5 คน
โดยใช้เครื่องดนตรีแบบออร์ฟ ถอดเสียงที่ไม่ต้องการออก ให้ตีเฉพาะเสียงที่ต้องการเพียง2 เสียง
ให้ตีเครื่องดนตรี ผู้เข้าอบรมร้องเพลง
เพิ่มเสียงดนตรีขึ้นมาอีก 2-3 เสียง เป็นแบบ Pentatonic
ผู้เล่นดนตรีก็เล่นตามเสียงเพลง ครบทุกคน แล้วให้แต่ละคนเล่นตามใจตัวเองหมุนเวียนกันครบทุกคน

เทคนิคการสอนดนตรีตามแนวคิดของ Emile Jaques Dalcroze โดย อ.ดร.ดนีญา อุทัยสุข
ดาลโครซ เป็นการเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ยูริทธมิกส์( Eurhythmics) ยึดหลักที่ว่า ร่างกายเปรียบเสมือนเครื่องดนตรี ที่สามารถแสดงออกและตอบสนองต่อดนตรีได้ว่าร่างกายรู้สึกอย่างไรและจะเคลื่อนไหวอย่างไรเมื่อรู้สึกเช่นนั้น

การเสนอผลงานทางวิชาการ
เข้ารับฟังในห้อง301อาคาร6 ในเรื่อง
1.การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาทฤษฏีดนตรีตะวันตกโดยใชหลักการสอนดนตรีแบบComprehensive Musicianship เสนอโดยธิติ ปัญญาอินทร์ ภาควิชาดนตรี ม.ราชภัฎบุรีรัมย์
2.ความคาดหวังของผู้ปกครองต่อคุณภาพผู้เรียนในการศึกษาเฉพาะทางดนตรีของโรงเรียนมัธยมสังคีตวิทยากรุงเทพมหานคร โดย ครูมนพ จักณษา
3.การสอนดนตรีโดยใช้แนวทางเชิงปรัชญา เป็นบทความเสนอโดย นายสุทธิศานติ์ ชุ่มวิจารณ์ นักศึกษาปริญญาโท ปีที่1 คณะครุศาสตร์ จูฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

วันที่9มีนาคม2555
เช้า
เกมดนตรี โดย ผศ.พงษ์ลดา ธรรมพิทักษ์กุลและคณะ
เป็นการเสนอตัวอย่างการจัดกิจกรรมด้วยการใช้เกมดนตรีในการสอนดนตรี

เทคนิคการสอนดนตรีตามแนวคิด โคดาย โดย รศ.ดร.ณรุทธ์ สุทธจิตต์
หลักสำคัญของการสอนดนตรีของโคดายคือ การเน้นการร้องเพลงเป็นสำคัญ โด่ยควรเริ่มจากเสียงก่อนสัญลักษณ์ เพราะดนตรีเป็นเรื่องของเสียง
ครูเป็นตัวอย่างที่ดีในการร้องเพลง และโคดายมีแนวคิดในการจัดการเรียนการสอนดนตรีไว้ว่า
1.การสอนดนตรีควรเริ่มต้นจากเสียงก่อนสัญลักษณ์ เพราะดนตรีเป็นเรื่องของเสียง สัญลักษณ์เป็นเพียงภาษาเพื่อถ่ายทอดเสียง
2.เด็กควรได้เรียนรู้ด้านเนื้อหาดนตรีที่มีคุณค่าเท่านั้น สำหรับเด็กๆแล้วสิ่งที่ดีที่สุดเท่านั้นจึงเป็นสิ่งที่ดีพอ
3.การเรียนรู้ดนตรีที่ดีที่สุด คือ การใช้เครื่องมือที่มาแต่กำเนิด ได้แก่ เสียงร้องของมนุษย์ การร้องเป็นวิถีทางเดียวที่แท้จริงในการเรียนรู้วัฒนธรรมดนตรี
4.เพลงพื้นเมืองฮังการีเป็นภาษาแม่ทางดนตรีของเด็ก เพลงที่นำมาใช้ในการสอนเด็กในระยะแรกควรเป็นเพลงพื้นเมือง หลังจากนั้นจึงค่อยนำเพลงประเภทอื่นๆที่มีคุณค่ามาใช้ในการสอนดนตรี
5.การเรียนการสอนดนตรีอย่างมีระบบระเบียบ เป็นความสำคัญอย่างยิ่ง ด้วยการเริ่มต้นจากแนวคิดง่ายๆจากส่วนย่อยไปสู่แนวคิดที่ซับซ้อนซึ่งเป็นส่วนใหญ่ ช่วยให้ผู้เรียนรับรู้ดนตรีได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เสนอผลงานวิชาการ/วิจัย
>ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้แนวคิดสมองเป็นฐาน ในกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ(ดนตรี-นาฎศิลป์)ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่5 โรงเรียนเทศบาลวัดท่าสะต๋อย ปีการศึกษา2553 นำเสนอโดยนักศึกษา นางสาวชรินธร แดงสวัสดิ์ และนางสาวนพมาศ วิริยา เชียงใหม่
>การสร้างหนังสืออ่านเพิ่มเติมในรูปแบบการ์ตูน เรือง เจาะตำนานจะเข้ เครื่องดีดในวงเครื่องสายไทย โดยครูนวรัฐ วรินทร์ เชียงใหม่

บ่าย
กลวิธีการสอนขับร้องสากล โดย อ.ดร.วีวรรณ โทนชัย
ระดับเสียงในการขับร้อง
>soprano
>mezzo soprano
>alto(contra alto)
>contra tenor
>tenor
>baritone
>bass baritone
>bass
Rang……………..tone…………………..color
สัดส่วนในฝึก/เตรียมการขับร้อง

เสวนา เรื่อง หลักสูตรและการสอนดนตรีในประเทศไทย โดย รศ.ดร.ณรุทธ์ สุทธจิตต์,รศ.อรวรรณ บรรจงศิลป์และอ.กรองทอง บุญประคอง ดำเนินการเสวนา โดย ดร.ณัฐวุฒิ บริบูรณ์วีรีย์
19.00-23.30น. ชมคอนเสิร์ต คณะครุศาสตร์ ครั้งที่32

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: